Lexicon van de oudheid ne
Koning in het oude Babylonische rijk, de meest bekende koning van de dynastie van Pashi / Isin. Een man met onophoudelijke energie; hij leidde de Chaldeeën in het westen en het oosten naar overwinningen op de Lulubi, Elam en Syrië en alhoewel hij tweemaal door de Assyrische koning Ashshur-resh-ishi werd verslagen, kon hij de Babylonische dynastie in stand houden. Met name door zijn overwinningen op de Elamieten en het beeld van Marduk dat hij uit Elam heeft meegenomen hebben hem beroemd gemaakt in zijn tijd, Nebuadnezar stónd voor de visie dat Marduk de grootste god van al was. Hij verbouwde de tempel van Esagil om plaats te maken voor het beeld van Marduk, dat later omgeven werd door kleinere beelden van andere goden. Tot 689 v.C. heeft het beeld het op die lokatie uitgehouden. Na zijn regeerperiode zien we de intrek van Aramese nomaden in Babylonië, wel twee eeuwen lang bleef de situatie onrustig in het gebied.
Babylonische koning, zoon en opvolger van Nabopolassar. Bracht het door zijn vader gestichte nieuw-Babylonische rijk tot hoge bloei. Overwon in 605 de Egyptische farao Necho die aanspraak op Syrië en Palestina maakte en werd daarmee de onbetwiste heerser van West-Azië. De plotselinge dood van zijn vader noopte hem onverwijld terug te keren naar zijn thuisbasis om zijn erfgoed veilig te stellen, waardoor Necho met een deel van zijn leger kon ontkomen naar Egypte. Nebukadnezar onderwierp het rijk Juda en belegerde de stad Tyrus (Foenicië) tevergeefs. 3 jaar later werd Nebukadnezar weer door Necho verslagen in een veldslag, wat wellicht de Judaeërs op het idee van een opstand bracht in 597 sloeg hij de opstand neer en transporteerde velen naar Babylon (in de bijbel wordt gesproken over de "Babylonische ballingschap"), met name de betere klassen en alle leidinggevenden, terwijl hij tegelijkertijd Zedekiah installeerde in Juda als regent. Nadat in 588 Juda opnieuw in opstand kwam, verwoestte Nebukadnezar Jeruzalem in 586, na een jaar van belegering en gevechten. Later versloeg hij Amasis II van Egypte in 568. Deed veel voor welvaart en veiligheid van zijn rijk, hij verbeterde het kanalenstelsel, omringde de hoofdstad met een muur en liet waarschijnlijk de hangende tuinen van Babylon aanleggen welke behoren tot de 7 wereldwonderen. Volgens de verhalen heeft hij dit gedaan voor zijn vrouw Amytis, een Medische prinses, met wie hij trouwde als gevolg van een overeenkomst (ten goede van de onderlinge vrede en samenwerking tegen de Assyriërs) tussen zijn vader en koning Cyaxares van Medië, die de vader was van Amytis. Volgens het verhaal uit Daniël 4 werd hij krankzinnig, hij had een droom waarin een boom die tot de hemel reikte door een heilige wachter uit de hemel werd omgekapt, hij riep Daniël (de ziener) tot zich die toen Belthesassar genoemd werd om de droom te verklaren. Daniël zei dat de boom Nebukadnezar voorstelde en dat die werd omgekapt omdat hij moest erkennen dat de Heer uiteindelijk bepaalt wie heerschappij over de aarde krijgt, hij moest toegeven dat hij niet zelf de grootste was maar de Heer, indien hij dit niet zou doen zou hij van de troon geworpen worden en buiten het bewoonde gebied gezet worden. In het bijbelverhaal gebeurde dit ook, zeven tijden lang: "Hij werd uit de gemeenschap van de mensen gestoten, at gras als een rund en van de dauw van de hemel werd zijn lichaam nat; hij werd zo zwaar behaard als een arend dik in zijn veren zit en zijn nagels werden even lang als die van een vogel". Na deze periode, zou hij tot inkeer gekomen zijn en werd hem zijn verstand teruggegeven, zijn koningsschap werd hersteld en zijn rijk werd bloeiender dan ooit tevoren", aldus de bijbel.
Farao van Egypte aan het einde van de 7e eeuw v.C. Maakte de grote fout om in 605 v.C. op te trekken tegen de Assyriërs onder Nebukadnezar II, met de bedoeling de expansie van het Assyrische rijk te stoppen, maar leed een zware nederlaag die het begin van verzwakking van de Egyptische positie inluidde.
Oude Sumerisch-Babylonische godheid van de onderwereld. Zoon van Enlil en Ninlil. Brengt oorlog, ziektes en vernietiging. Wordt soms gezien als de donkere kant van de zonnegod Utu/Shamash.
